Jenoty się budzą

Zwierzęta naszych lasów

Jenoty się budzą

Fotografując świat zwierząt leśnych istniejący obok świata ludzi, można niekiedy natrafić na bardzo interesujące okazy. Gatunki ciekawe, rzadko spotykane. Zwłaszcza w okresie zimy. Do takich należy jenot, który podobnie jak niedźwiedź zapada w długi zimowy sen.

Jenot azjatycki (łac. Nyctereutes procyonoides) bo o nim mowa, należy do gatunków inwazyjnych. Pochodzi z dalekiej Azji. W dawnej Puszczy Sandomierskiej nie występował. Do Polski przybył niedawno bo dopiero w 1955 r. z terenów Białorusi. Do Puszczy Białowieskiej. Tu mu się spodobało, zaczął się rozmnażać i zajmować lasy w kierunku południowym. W latach 80-tych dawał się zauważyć również i w naszej okolicy. Ale bardzo rzadko. Do chwili obecnej jest gatunkiem nielicznym. Trzeba mieć dużo szczęścia, żeby go gdzieś zauważyć. Jest samotnikiem. Żeruje tylko w nocy. Większość zimy przesypia w lisich norach lub dziurach wykrotów drzew.

To sympatyczne zwierzę należy do rodziny psowatych, jak np. lis, czy wilk. Podobne jest trochę do średniej wielkości psa (pyszczek), trochę do szopa pracza (ubarwienie i kształt głowy) i do lisa (długi puszysty ogon). Mierzy do 70 cm długości + ogon. Posiada piękne grube futro i charakterystyczne długie owłosienie, jakby „grzywę” po bokach głowy. Barwy futra miewa różne. Najczęściej czarno-rude lub brunatno-rude, nogi czarne. Przód głowy bardzo kontrastowy. Część górna jasna, czyli czoło i pyszczek biało-rude, natomiast dolna, tj. oczodoły, policzka, nos i obwódki uszów czarne. Późną jesienią po zgromadzeniu zapasów tłuszczu oraz zagęszczeniu puszystego futra nabiera okrągłych kształtów. Dla ludzi jest absolutnie bezpieczny. Mimo iż posiada ostre kły, na łapach długie szpony, jest silny i zwinny, nie atakuje, a raczej ucieka.

Na mieszkanie zajmuje lisie nory, dziury obok korzeni wykrotów drzew oraz stosy uleżanych gałęzi. Jest leśnym drapieżnikiem. Żywi się małymi zwierzętami, ptakami, gryzoniami oraz jajami i pisklętami ptaków gnieżdżących się na ziemi – najczęściej bażantów, dzikich kaczek, także kuropatw i przepiórek. Dodatkiem do jego diety są rośliny oraz ślimaki. W przeciwieństwie do lisa rolnikom i hodowcom drobiu, czy królików szkód nie wyrządza żadnych. Natomiast w populacji zajęcy i ptaków naziemnych czyni ogromne spustoszenie. Jednak mniejsze niż szop pracz (szkodnik największy) a większe niż lis.

Ponieważ jest zwierzęciem bardzo płochliwym, unikającym ludzi, trudno go zobaczyć, tym bardziej sfotografować. Zwłaszcza na dniu. Ci, którym się to udało kiedyś przypadkiem, należą do nielicznych szczęśliwych leśników. Większość zdjęć zamieszczonych w atlasach, prasie przyrodniczej, czy internecie, zostało wykonanych w prywatnych hodowlach, lub ZOO.

Trudno jest też znaleźć tropy jenota. Ponieważ, jak już wspomniano jest zwierzęciem rzadko występującym w naszych lasach. Dlatego jako autor niniejszego artykułu – pasjonujący się fotografowaniem przyrody, mogę mówić o dużym szczęściu. Wędrując po ośnieżonych lasach i terenach przyleśnych położonych około 1 km od zabudowań środkowej części wioski Mazury, podczas odwilży około połowy lutego b.r. natknąłem się na nietypowe tropy. Odciśnięte w mokrym śniegu. Zupełnie inne niż psa, lisa, czy wilka. Wyglądem przypominające przednie łapy niedźwiedzia, lecz są znacznie mniejsze. Ale też nie bardzo małe bo liczące około 7 cm długości i tyle samo szerokości (patrz zdjęcia). Z widocznymi wyraźnie odciśniętymi czterema długimi szponami. Piąty widoczny mniej wyraźnie. Takie same tropy zauważyłem około 100 m obok, na przyleśnej ośnieżonej drodze. Trudno stwierdzić czy należały do tego samego osobnika. A jeśli tak, to czy wskazują na jego stały pobyt w tym obszarze leśnym, czy tylko na jednorazową przechadzkę.

Podczas zimowych spacerów po ośnieżonych lasach, leśnych drogach i polanach warto zwrócić uwagę na tropy zostawione przez dziką zwierzynę. Dowiemy się jakie jej gatunki żyją obok nas. Odciśnięte w śniegu łapy, czy racice wskażą nam gdzie mają swoje drogi, ścieżki, czy szlaki tranzytowe. Którędy chodzą zające, lisy, wilki, dziki, sarny, jelenie, łosie. Czy też małe drapieżniki jak gronostaje, łasice, wydry, kuny i tchórze. Niemal wszystkie one żerują nocami. W dzień trudno je spotkać. Uciekają, kamuflują się i kryją przed ludźmi. Widzą ich, słyszą i czują z bardzo daleka. Boją się. Nie można się dziwić, gdyż ze strony ludzi nic dobrego ich nie spotyka. Tropy jakie zostawiają za sobą na śniegu oraz inne ślady dowodzą, że są i żyją bardzo blisko nas.

Benedykt Popek